Ungdom sin mediekultur

«Dersom skulen for det første framleis har skrifta og boka som fremste kulturelle objekt for læring, sjølv om visuelle medier har tatt over mykje av barne- og ungdomskulturen rundt skulen, og for det andre nyttar PC-en knytt til avgrensa område og spesifikke verdiar knytt til skriftskulturen, blir neste spørsmålet kven sin mediekultur som blir akseptert i skulen.

Tenk gjennom korleis dette er på din skule og i ditt kollegium. Opnar ein for å trekkje elevane sin mediekultur inn i undervisninga? På kva måtar? Kva sett grenser for å få til dette?» (Øvingsoppgåve 2, DKL103, mediedidaktikk)

For å svare på dette må ein først kunne definere kva som er meint med ungdom sin mediekultur, ungdom sin bruk av media? Ungdom nyttar film - skulen nyttar film. Ungdom nyttar internett - skulen nyttar internett. Ungdom nyttar filmtilbod på internett (youtube) - skulen gjer ofte det same. Ungdom nyttar tekstverktøy til kommunikasjon - skulen gjer det same. Om skulen har skrifta som fremste kulturelle objekt blir dette mogleg å kombinere med IKT.

Bruk av skriftforming og vanlege skulebøker vert også avgrensa og knytt til spesifikke verdiar opp mot innhaldet, arbeidsmåtar og kva som skal formidlast. Om ein ser på IKT som eit avgrensa arbeidsverktøy, er høgtlesing og andre «gamle» arbeidsmåtar like avgrensa med tanke på eleven sitt utbytte og allmenndanning. På skulen der eg jobbar vert IKT nytta i dei fleste fag, og ut frå definisjonen av omgrepet mediekultur, vil eg seie at skulen er med på å trekke linjer frå ungdom sin mediebruk eller mediekultur i fritida over til læringssituasjonar.

Musikkfaget, kreativt og kritisk

Innan hovudområda i musikkfaget er musisering, komponering og lytting grunnleggjande hovudområde (LK06:138).

Musisering har musikkoppleving som hovudområde, komponere har musikalsk skaping som hovudområde og lytting har refleksjon som hovudområde. Alle desse elementa skal bidra til at eleven får innsyn i dei mest sentrale områda i musikken og gje eleven musikalsk danning. Om eg ser overordna på desse delane, har musikkfaget både kritisk og kreativt fokus. Det kreative fokuset kjem best fram i musisering og komponering, der elevane sjølv får skape eller framføre anten eigenprodusert materiale eller andre sitt materiale. Her er arbeid med «loops» på ein PC ein måte å kunne bruke digitale verktøy for å oppnå effektiv læring. Området lytting har eit litt anna fokus.

«Et samfunn med overflod av lyd og musikk krever musikalsk skjønn og vurderingsevne hos den som lytter.» (LK06:138).

Her blir det nemnd vurderingsevne og musikalsk skjønn. Dette er noko som fell under kritisk fokus, der eleven får innspel som skal tolkast og vurderast. Musikk i samfunnet, samfunnet sine normer og reglar, samt bodskap gjennom media.

Her kan ein ikkje seie anten eller, men både og. Musikkfaget skal bidra til at elevane vert danna og kunne vurdere og bidra både kritisk og kreativt.

Er læraren flaskehalsen?

I NRK sin artikkel om arbeid med digitale verktøy i skulen, vert læraren karakterisert som flaskehalsen for inkludering av digitale verktøy i undervisninga (http://www.nrk.no/nyheter/1.6736536).

I denne artikkelen vert det trekt fram at norske skular har gode IT-ressursar, men ingen til å utnytte dei. Det blir klaga over for lite bruk av datamaskiner i skulen, eit klassisk sitat frå ein betrevitande «dataforskar». Kunnskapsløftet legg vekt på den femte grunnleggande ferdigheit ved bruk av digitale verktøy, utan konkrete forslag til kva ein kan gjere for å tilretteleggje for dette. Kvart fag har kompetansemål som er viktig for at eleven skal kunne rekke over dei forskjellige emna i faga. Kva tid er det nyttig å bruke digitale verktøy er kanskje ei betre problemstilling?

«Elevene lærer mindre i fagene, og vi risikerer at en stor andel av elevene står uten basisferdigheter i data når de kommer på videregående. Disse elevene får en unødig tøff overgang til videregående, for der skal de bruke datamaskinen i oppgaveløsningen.» (Kløvstad 2009).

Grunnen til dette sitatet er klage på antall timar brukt framfor dataskjermen i grunnskulen samanlikna med vidaregåande skule. At elevane lærer mindre i faga er mest sannsynleg ikkje grunna mangel på bruken av digitale verktøy, sidan elevar i ei årrekke har klart å lære mesteparten av det dei skal lære gjennom eit skuleår utan desse verktøya. Kanskje grunnen til dette er andre ting enn PC-bruk? Å samanlikne bruken av datamaskin i barneskulen med vidaregåande skule er vel eigentleg ikkje grunnlag for å trekke nokon konklusjon sidan desse elevane har to heilt forskjellige føresetnader for læring.

Vidare vert det sagt at lærarane har for dårleg kompetanse, arbeidsmønster og har for usystematisk skuleleiing for å effektivt kunne inkludere IKT i skulen. Eg ser ikkje nokon grunn til at arbeidsmønster eller skuleleiing skal ha direkte påverknad på barn sin bruk av datamaskin på skulen. Dei fleste lærarar har som mål at eleven skal sitte igjen med kunnskap og at riktige arbeidsmåtar vert brukt for å oppnå eit godt resultat.

I undersøkinga kjem det fram at dei fleste ungdomsskuleelevar brukar 4 timar eller mindre i veka på PC. Er dette for lite? Kor mange timar brukar ungdomsskuleelevar på rekning i ei normal skuleveke sidan rekning er også ein grunnleggande ferdigheit?

Sjølv om læreplanen legg til rette for bruken av digitale verktøy må læraren kunne sjølv vurdere når dette er høveleg, og om kvar enkelt elev har betre utbytte frå denne arbeidsmåten enn andre. Bruken av digitale verktøy er eit hjelpemiddel som skal gje elevane ein ny veg til kunnskap, ikkje ei hindring.